YourTax

Verjaring is een middel om, door verloop van een zekere tijd en onder de voorwaarden die de wet bepaalt, iets te verkrijgen (b.v. het recht om over andermans grond te gaan) of van een verbintenis bevrijd te worden (b.v. betaling van belasting of interesten).

De rechter mag het middel van verjaring niet uit eigen beweging (= ambtshalve) toepassen. Een van de partijen moet dit uitdrukkelijk vragen.

Men kan zich op verjaring beroepen in elke stand van het geding, zelfs indien de zaak voor het hof van beroep komt.

1. Verkrijgende verjaring

Men kan maar iets door verjaring verkrijgen mits een voortdurend en onafgebroken, ongestoord, openbaar, niet dubbelzinnig bezit als eigenaar.

Men wordt steeds geacht voor zichzelf te bezitten, tenzij bewezen is dat men iets bezit in naam en voor rekening van een ander (b.v. een schilderij dat in het restaurant hangt en duidelijk vermeldt dat het eigendom is van de schilder en niet van de restauranteigenaar).

2. Oorzaken die de verjaring verhinderen

Zij die voor een ander iets bezitten, zoals onder andere een huurder, een bewaarnemer (b.v. wanneer men zaken bijhoudt die uit een brand van een ander huis zijn gered), een vruchtgebruiker, evenals hun erfgenamen, kunnen nooit iets door verjaring krijgen, tenzij de titel van hun bezit veranderd is (omdat ze het goed via schenking hebben gekregen of hebben overgekocht).

3.Verjaringstermijnen

3.1. Dertigjarige verjaring

Sinds de Wet van 10 juni 1998 maakt men een onderscheid tussen zakelijke rechtsvorderingen (met betrekking tot een zaak) en persoonlijke rechtsvorderingen (tussen personen):

- zakelijke rechtsvorderingen verjaren door verloop van 30 jaar;

- persoonlijke rechtsvorderingen verjaren door verloop van 10 jaar; maar hierop gelden twee uitzonderingen:

- vorderingen tot vergoeding van buitencontractuele schade (b.v. wanneer een hond de bloementuin van de buurman heeft ondergraven): deze verjaren al door verloop van 5 jaar te rekenen vanaf de dag volgend op de kennisname van de schade en van de identiteit van de aansprakelijke, en in elk geval na verloop van 20 jaar te rekenen vanaf de dag volgend op het voorval;

- de schuldenaar van een rente kan na verloop van 8 jaar (te rekenen van de dagtekening van de laatste titel) genoodzaakt worden om, op zijn kosten, een nieuwe titel te verschaffen aan zijn schuldeisers.

3.2. Tien- of twintigjarige verjaring

a) Eigendom van een onroerend goed verkregen door verjaring

Indien men een onroerend goed verkrijgt, te goeder trouw en krachtens een wettige titel (zonder vormgebrek), maar niet vanwege de rechtmatige eigenaar, wordt men toch de wettige eigenaar :

- na verloop van 10 jaar, indien de ware eigenaar woont binnen het rechtsgebied waarin het goed gelegen is;

- na verloop van 20 jaar, indien de ware eigenaar buiten het rechtsgebied van het onroerend goed zijn woonplaats heeft.

b) Aannemers en architecten worden door verjaring bevrijd van hun aansprakelijkheid.

Na verloop van 10 jaar zijn architecten en aannemers ontslagen van hun aansprakelijkheid met betrekking tot de grote werken die zij hebben uitgevoerd of geleid.

Enkele courante verjaringstermijnen

Bron: Pacioli (BIBF) - Editie nr 89 van 31 december 2000